İşletme İçin Satın Alınan Bilgisayar Yazılımı

İşletmelerde kullanmak için çeşitli bilgisayar yazılımları satın alınmaktadır.

Bu yazılımlar kur-çalıştır şeklinde olabileceği gibi yazılımın kullanılabilmesi için satın aldıktan sonra bir takım harcamaların daha yapılma zorunluluğu olabilir.

Mesela işletmenizin muhasebe bölümünde kullanmak üzere bir kurumsal kaynak planlama yazılımı satın aldınız.

Bu yazılımlar için daha çok İngilizce “Enterprise Resource Planning – ERP” terimi kullanılmaktadır.

Özellikle büyük ölçekli üretim şirketleri için kurumsal kaynak planlama-ERP yazılımları verimlilik sağlaması açısından önemlidir.

Bu yazılımlar işletme kaynaklarının yönetiminin sağlanması ile birlikte ayni zamanda da verimli olarak kullanılması için geliştirilmiş bilgisayar yazılımlarıdır.

ERP yazılımları, işletmelerde birbirleri ile etkileşimli çalışan çeşitli bölümlerde (üretim-insan kaynakları-satınalma-muhasebe-satış gibi) kullanılan veri ve işlemleri bir arada bir veritabanında kullanılmasını sağlar.

ERP yazılımlarının modüler bir yapıda olmaları, işletmelerin ihtiyaç duydukları modülleri satın alarak kullanmalarına imkân sağlamaktadır. Örneğin sadece muhasebe, insan kaynakları ve satınalma ile ilgili modülleri içeren yazılımı satın alarak kullanmak mümkün olabilmektedir.

Satın Alınan Yazılımın Kullanıma Hazırlama Giderleri

İşletmelerde yazılımların kullanılabilmesi için yapılan giderler

ERP yazılımlarının oldukça kapsamlı ve teknik kullanım bilgisi gerektirmekte olması ve yaygın olarak yabancı ülkelerde üretilmiş olması nedeniyle Türkiye’deki işletmelerde kullanılması için sadece yazılımın satın alınması yetmemektedir.

Mesela ERP yazılımının muhasebe ve muhasebe ile bağlantılı modüllerini kullanacaksaınız Türkiye’deki muhasebe sistemine ve Vergi Usul Kanunu düzenlemelerine uyumlu hale getirilmesi, uyarlama yapılması, kullanıcılara eğitim verilmesi gibi ek maliyetlerde oluşmaktadır.

Genel olarak tanımlamak gerekirse;

İşletmelerin satın aldıkları bilgisayar yazılımları satın alındığı gibi kullanılabildiği gibi yazılımlara bazı uyarlamalar yapıldıktan, yazılımın kullanımı için danışmanlık hizmeti alarak şirket içindeki kullanıcılara eğitimler verildikten sonra kullanılması da gerekebilir.

Satın Alınan Bilgisayar Yazılımı Üzerinden Ne Zaman Amortisman Ayrılabilir ?

Şimdi şu soruya cevap arayalım; Satın alınan fakat henüz kullanılması mümkün olmayan bilgisayar yazılımı üzerinden amortisman ayrılabilir mi?

Kanaatime göre bu soruya verilecek cevap “Hayır” olacaktır, kullanıma hazır olmayan bilgisayar yazılımı üzerinden amortisman ayırmanın mümkün olmadığını düşünüyorum.

Bu durumda muhasebe açısından baktığımızda nasıl bir yol izlemek gerekecektir ?

İzlenecek yol, satın alınan bilgisayar yazılımı kullanıma hazır hale gelinceye kadar yapılacak giderlerin de yazılımın maliyetine alınmasını sağlamak olacaktır.

Bu çerçevede söz konusu bilgisayar yazılımının alış maliyetini yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip etmek gerekir.

Bunun için Tekdüzen Hesap Planı’nda “258. YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR” ana hesabı altında açılacak bir tali hesap kullanılabilir.

Hemen buraya bu hesabın açıklamasını almak istiyorum;

“İşletmede, yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak olan, her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerle ilgili harcamaların izlendiği hesaptır.”

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz; Bilgisayar yazılımının kullanıma hazır hale gelebilmesi için yapılan tüm giderlerin yazılımın maliyet bedeline dahil edilmesi gerekmektedir, bunun için yapılmakta olan yatırımlar hesabı kullanılmalı ve yazılımın kullanıma hazır hale geldiği dönemde aktifleştirilerek amortisman ayırmaya başlamalıdır.

VOLKAN KARA

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir