Çalışanlar Motive Edilmeli

Şirketler motive etmek ve bağlılığı artırmak için çalışanlarına gerek manevi gerekse maddi değeri olan bir takım ödüller vermektedir.
Ayın çalışanını veya yılın çalışanını seçmek, üstün performans gösterenleri ikramiye, prim gibi ek maddi gelirlerle ödüllendirmek, masrafları şirket tarafından karşılanan bir tatile göndermek bunlara örnek gösterilebilir.
Peki neden çalışanların motive edilmesi gerekiyor?
Çünkü motive olan, morali yerinde olan, şirketini seven bir çalışan daha verimli daha üretken olacaktır. Edindiği tüm bilgi ve berecesini şirketi için kullanacaktır.

Bir başka ifadeyle çalışanın şirketine olan bağlılığını artıracak, çalışanda bir aidiyet duygusu yaratacaktır.
Bu da şüphe yok ki, şirketlerin personelinde (hele vaz geçilmez, kilit personelde) arayacağı önemli bir özelliktir.

Google’da “çalışan bağlılığı nasıl arttırılır” diye aratırsanız bu konuda bir çok makale bulabileceğinizi tahmin ediyorum.

Şirket Çalışanının Tatil Giderleri

Yukarıda bahsettiğim gibi şirketler çalışanın bağlılığını artırmak için masraflarını karşılayarak tatile göndermektedirler.
Çalışan için ödenen tatil faturaları şirket muhasebe hesaplarında gider olarak kayda alınabilir mi? Muhasebeciler için bu sorunun cevabı önemli, öyle değil mi?

Bu konuda sözü fazla uzatmadan, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın “Performans artışı amacıyla personele yaptırılan tatil masraflarının gider olarak indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hk” başlıklı, 04/10/2013 tarih ve 62030549-120[40-2013/477]-1649 sayılı özelgesinin son bölümünü buraya alarak cevaplamak istiyorum.

“ Bu hüküm ve açıklamalara göre, büronuzda çalışan personelin iş gücünü geliştirmek, performansını artırmak amacıyla konaklamaları için ödeyeceğiniz otel masraflarının mesleki faaliyetle ilgili bir gider olmaması nedeniyle serbest meslek kazancının tespitinde indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır. Ancak, bu masrafların personelin ücretine yansıtılması ve ücrete ilişkin hükümlere göre vergilendirilmesi koşuluyla serbest meslek kazancının tespitinde gider olarak indirilmesi mümkündür.”

Görülüyor ki, çalışanın tatil masrafları (özelgede otel masrafları) mesleki faaliyetle ilgili bir gider olmadığı için kazançtan indirilemez. Ancak bu masraflar çalışana ücret olarak ödenerek kazancın tespitinde gider olarak indirilebilir.

Şirketler açısından baktığımızda muhasebeciler olarak biliyoruz ki, “Safî kurum kazancı” başlıklı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6 ıncı maddesinin 2 nci fıkrasına göre safî kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanunu’nun ticarî kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Gelir Vergisi Kanunu 40 ncı maddesinde, safi kazancın tespitinde indirilecek giderler sıralanmaktadır.
Gelir Vergisi Kanunu 40 ncı maddesinin 1 nci ve 4 ncü fıkralarının konumuzu ilgilendirdiğini düşündüğüm için aşağıya alıyorum;

“1. Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderler;
4. İşle ilgili ve yapılan işin ehemmiyeti ve genişliği ile mütenasip seyahat ve ikamet giderleri (Seyahat maksadının gerektirdiği süreye maksur olmak şartiyle);”
Yani yapılan giderler şirketin faaliyetine uygun, ticari kazancın sağlanması amaçlı genel gider olması gerekmekte, konumuz ile ilgili olarak da baktığımızda ise seyahat giderlerinin şirket faaliyeti ile ilgili ve faaliyetin önem ve hacmine (şirketin büyüklüğüne) uygun olması gerekmektedir.

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz herhalde; şirketlerin çalışanın işe bağlılığını artırmak için çalışana ait tatil faturasını muhasebe kayıtlarına alarak gider yazması mümkün değil.

Burada şahsi düşüncem olarak şu sorunun cevabını aramak gerektiğini düşünüyorum; çalışanın işe bağlılığını artırmak için şirketçe yapılan masraflar şirketin faaliyetlerini başarıyla yürütmesi ve ticari kazancını artırması için gerekli bir harcama değil midir?

VOLKAN KARA
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir